God, de Bron, het Bewustzijn, ...
heeft geen eigenschappen

Geschreven op Pinksteren 2020 (1), het feest van de Heilige Geest.

Dit artikel is een poging om de grote lijnen omtrent 'God heeft geen eigenschappen' weer te geven. Er is nog veel meer over te vertellen.

God benaderen met ons verstand?

Wie of wat is God (het Tao, Allah (2), ...)? Een logische vraag. Even logisch redeneren: er is de logica en daaronder is God. God is dus begrenst door de logica. Nee, zo is het niet, het is andersom: God staat boven de logica. Boven de logica? Dan kan je ook niet redeneren over God. Over God valt niet te redeneren.
Wiskundig-wetenschappelijk staat het ook vast: niet alles is bewijsbaar. (3)

Wat kan over God gezegd worden? Terug even redeneren: er is de taal en daaronder is God. Nee zo is het niet. God staat boven de taal, God is niet in taal te vatten. Een gevolg hiervan is dat er over God niets gezegd kan worden.

Welke eigenschappen heeft God? We beginnen met het gewicht. Even God op de weegschaal zetten. Gaat niet. Dan even meten. Gaat ook niet. De lokatie: waar woont God? Oude gezegdes als "in de hemel, hoog boven de wolken" doen het niet meer. Ook niet.
Ook hier: er is een bepaalde eigenschap waarbinnen God dan moet passen? Nee dus.

Als er geen eigenschappen zijn, dan zijn er ook geen criteria. Een voorbeeld: de eigenschap 'grootte'. Hierbij horen criteria als 'de grootste' en 'de kleinste'. Bij God zijn er geen criteria mogelijk. Zonder criteria kan je ook niet vergelijken.

Dit alles brengt met zich mee dat we er met ons verstand helemaal niet bij kunnen.
En dan? Alleen hoge inzichten zoals mystiek, gnosis en non-dualiteit, kunnen hiermee overweg, zonder het te omschrijven evenwel.

Zoals reeds gezegd: eigenschappen behoren tot de materiële wereld. Een eigenschap van de materiële wereld is begrenzing. Alles wat materieel is heeft zijn grenzen. Voor de meeste zaken is dit duidelijk. Hieronder een paar die minder duidelijk zijn. In de kwantumfysica zijn ze wel duidelijk, zij het dat ze ingaan tegen wat ons vertrouwd is.

We overlopen een paar religies:

Het Hindoeïsme

In het Sanskriet is er de uitspraak 'neti, neti', wat betekent 'noch dit, noch dat'. God is niet dit, noch dat. Wat God dan wel is, dit wordt niet gezegd. Dit kan niet gezegd worden.

Taoïsme

De Tao Te Ching begint met:

Tao die 'tao' genoemd kan worden
is niet de eeuwige tao.

Heel duidelijk: Tao kan je niet in woorden vatten. Andersom (grapje): kan je woorden in Tao vatten? In principe wel: woorden zijn onderdeel van de Tao, maar probeer dat maar eens uit te leggen. Alles is onderdeel van de Tao.

Mystiek

Alle mystiek, van welke religie dan ook, weet dat je de Bron niet kan omschrijven. Een voorbeeld:

God en Godheid zijn zo verschillend als hemel en aarde.
    Meister Eckhart

Uitleg, letterlijk overgenomen van ChatGPT: Daarmee bedoelt Eckhart ongeveer: zodra wij spreken over “God”, gebruiken we al menselijke begrippen en voorstellingen. De Godheid (Gottheit) ligt daar nog vóór of voorbij: grondeloos, naamloos, zonder eigenschappen.

Transcendentie en immanentie

Is God transcendent? God is noch transcendent noch niet transcendent. God is noch immanent, noch niet immanent. En ook: God is én transcendent én immanent.

Wat zegt de kwantumfysica?

Localiteit

God heeft geen plaats. God is overal en nergens en dit tegelijkertijd. Hoe kunnen we dit begrijpen? Dit bestaat in de natuur ook: in de kwantummechanica bestaat er non-localiteit (Wikipedia). Dit komt in de buurt.