Toelichting

Libanon telt meer dan 100% vluchtelingen, dit betekent dat er meer vluchtelingen zijn dan eigen inwoners.
Europa heeft er minder dan 2%, waarbij de meeste landen minder dan 1%. Zijn wij in staat om deze vluchtelingen op te vangen? "Wir schaffen das" (1) was het antwoord van bondskanselier Angela Merkel. Weinigen volgen haar.

Europa kan dit blijkbaar niet aan. Wat scheelt er? Gebrek aan flexibiliteit? Aan menselijkheid?

Gebrek aan flexibiliteit? Europa is moe. Twintig jaar geleden keek China nog op naar Europa, nu verwachten ze nog heel weinig van ons (2). Wij zijn alleen nog bezig met te beschermen wat er nog is. Moe, uitgeblust, burn-out.

Gebrek aan menselijkheid? Wij zijn heel lang grote voorttrekkers geweest onder andere van mensenrechten. Nu zijn we uitgeteld, ook mentaal en moreel. Ons antwoord "no, we can't" is niets minder dan het mentale failliet van Europa.

In Europa kan je momenteel verkiezingen winnen met slogans in de zin van "no, we can't" (3).

Zal Angela Merkel de geschiedenis ingaan als de dame die het zinkende schip nog wou redden?

In het verleden zijn ook wij vaak vluchteling geweest, o.a. tijdens de eerste wereldoorlog, toen we naar Noord-Frankrijk trokken om te werken, de trek naar de Verenigde Staten en naar Canada. We waren er welkom (4). Nu wij zouden kunnen helpen is het op. Op, over en out, burn-out.

Waarom en waaraan zijn we zo moe? Een van de hoofdreden lijkt mij overconsumptie te zijn. Volgestouwd! We willen nog meer, maar beseffen dat dit ons niet meer lukt. Ontgoocheld en bang. "De bange, blanke man (en vrouw)" (5). Bang? Ik bang? "Nee" zegt de stoere man. Hij verandert van onderwerp en heeft het over zondebokken.

Hoe geraken we hier uit? Mijn mening hieromtrent is: stoppen met zoeken naar een uitweg. Wij zijn voor ons zelf op de vlucht, wij zijn de echte vluchtelingen. Het antwoord hierop is: de weg naar binnen gaan (*). Misschien kunnen onze medevluchtelingen ons hierbij helpen.

Decennia geleden zei Willy Brandt reeds: indien we de derde wereld niet willen helpen uit menselijkheid, dan kunnen we het maar beter doen uit puur eigenbelang. (6).
Deze is ook goed:

te vaak met de vuist op tafel slaan (dat wil zeggen een compromisloze koers voorstaan en die met harde middelen willen afdwingen) is slechter voor je vuist dan voor de tafel (7).

Het laatste woord is aan een andere wijze, een Indiër:

There is enough for everybody's need,
but not enough for everybody's greed. (8) 
Mahatma Gandhi