Gezegde

vroeger
      werden oude mensen als wijs aanzien
nu
      als nutteloos

Toelichting

Slecht nieuws? Slecht nieuws kan je dit niet noemen, want om slecht nieuws te hebben moet je nieuws hebben, en dit is geen nieuws, iedereen weet dit.
Je kunt natuurlijk kiezen om het niet te weten (1), alhoewel deze keuze in deze tijd steeds moeilijker wordt (2).

Wijsheid lijkt verloren gegaan. Indien dit zo zou zijn, zou dit echt slecht nieuws zijn, maar zo is het niet. Wijsheid is niet verloren gegaan, het is "ingeslapen". Dit vraagt wat uitleg (3).
Wijsheid, wat je ook "innerlijke kennis" kan noemen, heeft de voorbije eeuwen (4) plaats gemaakt voor rationele (uiterlijke) kennis. Meestal noemen we uiterlijke, rationele, kennis kortweg "kennis". Vooral in de 20ste eeuw zijn we de band met échte kennis, met name innerlijke kennis verloren en dachten zelfs heel wat mensen dat (uiterlijke) kennis synoniem was met wijsheid, en dit is het allerminst (5).
Het respect voor wijsheid is (uiteraard) mee verdwenen met het "verdwijnen" (inslapen) van deze wijsheid. Maar het woord "wijsheid" is blijven bestaan. Zoals altijd in een dergelijke situatie maakt de echte betekenis van het woord plaats voor een nepbetekenis. De nepversie van "wijsheid" werd uiterlijke, rationele kennis. Na verloop van tijd vloeide hieruit het denken in termen van materieel nut uit voort. En daaruit werd nieuwe "wijsheid" (lees nep-wijsheid) geboren, met als betekenis "wijsheid is zowat hetzelfde als materieel nut". De volgende stap is vlug gezet: "oude mensen zijn nutteloos, en zijn dan ook niet wijs".

Nutteloos? Oude mensen hebben geen nut, dit op enkele uitzonderingen na zoals de kinderoppas van de kleinkinderen. Oude mensen kunnen wel heel nuttig zijn, maar ze hebben weinig nut (6). De problematiek van hebben en zijn kwam reeds aan bod. En het is precies daar, in het pure materiële denken, dat het schoentje wringt.
En het gaat nog verder: we zijn bang om oud te worden, en we worden elke dag een dagje ouder, m.a.w. diep innerlijk zijn we constant bang. Ook de ganse problematiek rond euthanasie draait uiteindelijk rond materieel nut hebben. De vraag of iets zinvol is, wordt verschoven naar het hebben-terrein: heeft het zin? De vraag "is het zinvol" is hoe langer hoe minder aan de orde.

Anno 2005 heb ik de indruk dat het diepste punt bereikt is, wijsheid en innerlijke kennis zullen terug erkent en herkent worden en meteen het respect terug krijgen waar ze recht op hebben.