Gezegde

Het denken creëert toekomst via extrapolatie

Toelichting

Toegegeven, gemakkelijk is anders.

Om dit te kunnen begrijpen is inzicht nodig, zowel in denken als in extrapolatie.

Denken: zie o.a. de tekst "Denken - Rationele en hogere intelligentie" (*)
Extrapolatie: zie (*)

Wat eenvoudiger uitgedrukt: (1)

Enkele voorbeelden van hoe ons denken ons beïnvloed:

• Hoeveel rode auto's rijden er rond? Let er eens op. De kans is groot dat je er vrij veel ziet, veel meer dan vroeger.
  Zijn er, sinds je erop let, nu plots meer? Uiteraard niet. Wel zie je er meer, omdat ze jouw aandacht trekken.
• Iemand die naast een spoorweg woont, hoort de trein nog nauwelijks of niet meer. Die trein rijdt wel nog voorbij, en maakt nog evenveel lawaai als vroeger, maar hij dringt niet meer door tot onze aandacht.

Dit zijn enkele eenvoudige voorbeelden van hoe ons denken ons beeld op de werkelijkheid verstoord. De werkelijkheid is niet veranderd, en toch ervaren we veranderingen. Waarom? Omdat ons denken ons "bedriegt". Er bestaat niet alleen iets als gezichtsbedrog, er is ook al denkbedrog (2).

Een centrale vraag die de mens bezig houdt is: "ligt onze toekomst vast?" (determinisme (*)). Ongetwijfeld ligt er een deel vast (3), maar wellicht minder dan we denken. Ons denken bedriegt ons, nog maar eens (4) .
Waar we ons nauwelijks of helemaal niet van bewust zijn, is dat we onze toekomst gedeeltelijk vastpinnen door te denken over deze "toekomst".

Wij denken vooruit, in "de toekomst", maar we zien niet dat deze toekomst niet, of slechts gedeeltelijk, bestaat. Maar precies door het denken gaan we wel onze eigen toekomst gaan maken (5). En dat wat we gemaakt hebben, wat we gedacht hebben, zal onze "toekomst" gaan bepalen.
Je kunt het enigszins zien als een weg aanleggen. Er was geen weg, maar door ons denken hebben we een begin gemaakt van iets wat op een weg lijkt. Wanneer we dan "achterom kijken", zien we dat er weldegelijk iets als een weg is.
Hieruit gaan we vaak - ten onrechte - gaan besluiten dat de toekomst vast ligt, gedetermineerd is.

De toekomst ligt niet vast, maar door ons denken leggen wel een stukje van "onze toekomst" vast (6).